SİGARA HARAM MIDIR?

Last modified date

Öncelikle şu bilgiyi vererek başlıyorum. Ben fıkıh konusunda söz söyleyecek yeterlilikte biri olmadığım için bu konuşma dinleyenler açısından bağlayıcı bir fetva olamaz. Ben âlimlerin görüşlerini okuyup anlama gayretinde bir Müslüman olarak sadece anladığımı naklediyorum.
Âlimlerimizin çoğunluğu yakın zamana kadar sigaraya mekruh demişler. Bu fetvayı verirken gerekçeleri sigaranın içki ya da uyuşturucu gibi açık bir zararı olmadığı ve bu nedenle ayet ya da hadisle yasaklanmış bir kapsama girmeyeceğiydi. Fakat biz bugün sahip olduğumuz bilgi ile bu fetvanın geçerliliğini kaybettiğini sigaranın haram olduğunu söyleyebiliriz. Sigaranın neden haram olduğu ile ilgili açıklamaya girmeden önce yanlış anlamaya sebep olacak bir ayrıntıya değinmeliyim. Sigaranın daha önce mekruh şimdi haram kabul edilmesi ne âlimlerimizin yanlışı ne de İslâm fıkhının eksikliği. Üzerinde konuştuğumuz konu dinin asli unsurlarından bir haram ya da helâl değil. Sigara zaman içerisinde ortaya çıkmış ve insanların tükettiği içecek ya da yiyecek olmayan tarifi gerçekten karışık bir şey. Tütün yapraklarını kurutup kâğıda sarıp yakmak ve sonrasında dumanını içine çekmek gerçekten normal dışı bir olay. Âlimlerimiz de fıkıh ölçüleri içerisinde ellerinde olan bilgilerle kıyas yaparak hüküm vermişler ve doğru yapmışlar. Sonuçta üzerinde konuşulan ne namaz gibi ayet ile sabit bir emir ne de şarap gibi ayetle sabit bir yasak. Âlimlerimiz daha önce ellerinde net bir hüküm olmadığından haram ya da helal diyemeseler de bir yanlış olduğunu anladıklarından tahrimen mekruh demişler. Tahrimen mekruh kesin haram olmasa da helalliğinde şüphe olan şey demektir. Sigarayı tahrimen mekruh kabul edecek olsak bile düşündüğümüzde bizi haram olduğu sonucuna götürecektir. Şöyle bir hesap yapalım 20 yaşında sigaraya başlayan ve 70 yaşında ölene kadar günde 1 paket sigara için biri hayatı boyunca 365.000 sigara içmiş olur. Tahrimen mekruh bir fiili 365.000 defa yapmak sınırları zorlamak değil midir? Madem sigara içmek harama yakın derecede kötü ve onun için tahrimen mekruh bu nasıl bir yakınlık ki 365.000 defa yapıldığı halde aradaki mesafe kapanıp haram olmuyor.
Sigaranın haram oluşunun delillerine gelecek olursak. Bugün tıbbi verilerle biliyoruz ki Dünya üzerinde her 10 saniyede 1 kişi sigaraya bağlı nedenlerden dolayı ölüyor. Bu rakam Türkiye’de yılda yaklaşık 100.000 civarı. Sigara içmek kalp ve damar hastalıkları, damarların tıkanması, bronşların daralması, astım, akciğer kanseri, mide kanseri, cilt kanseri, gastrit, ülser, felç, gebelikte kullanımda erken doğum, gelişim bozukluğu, sütten kesilme başta olmak üzere birçok hastalığa sebep oluyor. Önceki dönemlerde ellerinde yeterince delil olmadığından sigaraya haram diyemeyen âlimlerimiz bu bilgilere sahip olsalardı aynı fetvayı vermeyeceklerdi.
Bunun yanında dünyadaki sigara firmalarından sadece 6 büyüğünün yıllık kârı 60 milyar dolar civarı. Sigara can kaybına neden olduğu gibi ciddi anlamda maddi zarara da sebep oluyor. Allah Kur’ân-ı Kerim’de ‘’Ey Âdemoğulları! Her namaz kılacağınızda güzelce giyinin, yiyin için fakat israf etmeyin. Çünkü Allah israf edenleri sevmez.’’ (A’raf Suresi 31) inci ayetinde böyle derken böylesi bir israfa kim caiz diyebilir. Eğer bir kişi zenginse zekâtını veriyorsa sigara içtiğinde maddi olarak etkilenmiyorsa o zaman bir şey olmaz denecek olursa şöyle bir misal verebiliriz. Mesela çok zengin biri keyfi olarak fiyatı pahalı olmayan sadece 1 lira olan bir kutu kürdanı alsa ve keyfi olarak kırıp atsa. Bunu her gün düzenli yapsa biz de ona bunu neden yaptığı sorsak o da hoşuma gidiyor vakit geçiriyorum derse. Biz ona bu yaptığının kimseye zararı yok maddi olarak sana da zarar vermiyor devam et mi diyeceğiz? Yoksa 1 lirada olsa boş yere kürdan kırıp çöpe atarsan israf etmiş haram iş yapmış olursun mu diyeceğiz? Eğer 1 liralık ve sağlığa zararı olmayan kürdanı gereksiz yere kırıp çöpe atmak israfsa maddi olarak yüklü bir değeri olan ve sağlığa zarar veren sigarayı içip atmak daha büyük israftır. Peygamberimiz -aleyhissâlatu ve selam- bir defasında Hz. Sa’d -radıyallâhu anh-‘a uğramıştı bu esnada Hz. Sa’d -radıyallâhu anh- abdest alıyordu. Peygamberimiz -aleyhissâlatu ve selam- onun suyu aşırı bir şekilde kullandığını görünce ‘’Bu israf da nedir?’’ diye sordu. . Sa’d -radıyallâhu anh-‘da ‘’Abdestte israf olur mu?’’ Dediğin de Peygamberimiz -aleyhissâlatu ve selam- “Evet, hatta akmakta olan bir nehirde abdest alsan bile” şeklinde cevap verdi. Akan suyu abdest almak gibi hayırlı bir iş için bile olsa boşa harcamanın yasak oluşunda ki hikmet Müslüman’ın israfa alışmaması içindir. Akan suyu abdest için kullanmayla sigaraya verilen parayı kıyaslamak bile abesle iştigal olur.
Sigaranın ağız kokusu, dişlerde sararma ve elbiselere sinen kokudan dolayı çevredeki insanlara eziyet verdiği de açık bir gerçek. Oysa Peygamberimiz -aleyhissâlatu ve selam- cemaatle namaza teşvik etmesinin yanında “Her kim sarımsak veya soğan yerse bizden -veya mescidimizden- uzak dursun ve evinde otursun.’’ Buyurmuştur. Sigara içenler üzerlerine sinen kötü koku yüzünden hem insanlara hem meleklere eziyet ediyorlar bu da yok sayılmaması gereken bir durum.
Tüm bu açıklamalardan sonra son söz olarak şunu demeliyiz. Elimizdeki sigara hakkında ki veriler sigaranın sağlığa zararlı öldürücü bir zehir olduğu, maddi olarak israf olduğu, kötü kokusu ile insanlara ve melekler eziyet veren bir şey olduğu için haram olduğudur.
Şüphesiz ki en doğrusunu Allah bilir.
ibrahim zeren

İbrahim Zeren