KADININ KOCASINA ADIYLA HİTAP ETMESİ GÜNAH MI?

Last modified date

Öncelikle şu bilgiyi vererek başlıyorum. Ben fıkıh konusunda söz söyleyecek yeterlilikte biri olmadığım için bu konuşma dinleyen açısından bağlayıcı bir fetva olamaz. Ben âlimlerin görüşlerini okuyup anlama gayretinde bir Müslüman olarak sadece anladığımı naklediyorum. İslâm’ı hem batıl dinlerden hem tahrif olmuş Yahudilik ve Hıristiyanlıktan ayıran bir yönü de fıkhıdır. Hayatın her alanında gerek ibadetler gerekse ibadet dışı ne olursa Müslüman’ın her anının kurallarını çizen fıkıhtır. İslâm fıkhının özelliği sürekli güncellenebilir ve dinamik olmasıdır. Fıkhın güncellenmesi dinin değiştirilmesi anlamına gelmez. Bu güncelleme açıkça sabit olan farzları ve sünnetleri kapsamaz. Günlük hayat içerisinde değişen şartlara İslâm’a uygun bir yorumu kapsar. Kadına kocasının adıyla hitap etmesi günahtır denildiğinde bunun neden konuşulduğuna bakarız. Bazı fıkıh kitaplarında böyle bir ifade olduğuna şahit oluruz. Öyleyse birkaç fıkıh kitabında kadının kocasına adıyla hitap etmesi günahtır mı? Diyeceğiz. Elbette bunu diyemeyiz. Çünkü bu ifade eski zamanda ve tüm fıkıh kitaplarında değil bir kısmında vardır. Biz bu konuda bir ayet, hadis ya da sahabe söz bilmiyoruz. Demek ki o kitapları yazanlar kendi zamanları ve yaşadıkları çevrenin genel kabul âdetini kitaba geçirmişler. O kitapların bu bölümlerinin güncellenmeye ihtiyacı vardır. Oysa eşler arası hitabın nasıl olacağı zamandan zamana, bölgeden bölgeye değişebilir. Asıl olan eşlerin birbirine güzel ve saygılı hitap etmesidir. Ayrıca bu hitaba tek taraflı bakıp kadının kocasına adıyla hitap etmesi günahtır demek bir ihanettir. Ne yani kadın kocasına adıyla hitap edemez erkek istediğini yapar mı? Bunun İslâm’la ve insafla alakası yoktur. Kadın olsun erkek olsun birbirlerine kırıcı olmadan, gönül alıcı, aralarındaki saygıyı koruyucu, sevgiyi arttırıcı şekilde hitap etmeliler. Yöreden yöreye değişen hitaplar olabilir. Yeter ki o hitaplar ahlaksız ve aşağılayıcı olmasın. Eşlerin birbirlerine kendi aralarında özel olan hoş bir lakap ile hitabı aralarındaki muhabbeti arttırır. Sorumuz olan eşlerin birbirine adıyla hitabında eğer bu çevrede yanlış anlaşılıyorsa ve eş bundan hoşlanmıyorsa yapılmamalıdır. Sanırım modern olacağız diye köklerimizden kopmadığı sürece hiçbir kadın ya da erkek birbirine direk adıyla hitap etmiyordur. Elbet isminin sonuna bir bey hanım ekliyordur. Ahmet bey, Ayşe hanım demekle Ahmet, Ayşe diye seslenmek arasından gerçekten fark var. Direk isimle çağırmak günah demesek de kulağa hoş gelmiyor deriz. Hiç tanımadığımız biri dahi hitap ederken hanımefendi, beyefendi dedikten sonra hayat arkadaşımıza çocuğa çağırır gibi adıyla seslenmek gerçekten hoş olmaz. Peki, bunun en doğrusudur nedir diyecek olursak. En doğrusu hem yaşadığımız yörede uygun olan hem eşimizin hoşuna giden bir hitap bulmaktır. Hatta şöyle bir davranış daha uygun olabilir. Toplu alanda farklı bir hitap özel alanda farklı bir hitap kullanılabilir. Her konuda olduğu gibi bu konuda da rehberimiz Allah Rasulu -aleyhissâlatu ve selam-‘ın eşi Hz. Aişe -radıyallâhu anha-‘ya nasıl hitap ettiği bilmek bize fikir verecektir. Peygamberimiz -aleyhissâlatu ve selam- eşi Hz. Aişe -radıyallâhu anha-‘ya Hümeyra derdi. Hümeyra yanaklarındaki kızlığa atfen kırmızıcık anlamına gelir. Böylesi nazik bir peygamberin kaba ümmeti olmak bize yakışmaz. Hayatın her alanında bir Müslüman’a yakışır şekilde hareket edelim. Şüphesiz ki en doğrusunu Allah bilir.
ibrahim zeren

İbrahim Zeren