KADERİ MUALLAK NE DEMEKTİR?

Last modified date

KADERİ MUALLAK NE DEMEK?
Allah ilmi ezelisi ile olmuş, olan ve olacak her şeyi bilir. Bildiklerini lehv-i mahfuza yazmıştır. Orada yazılı olan bilgiye kader denir. Kader asla değişmez. Allah insana karşısına çıkan seçeneklerden birini tercih edebilmesi için cüzi irade vermiştir. İnsan o irade ile tercihler yapar. Yaptığı her tercih sonrasında ona göre bir yol önüne çıkar. Hayatın tamamı tercihlerle doludur. Allah dilerse o tercihlere göre insanın yolunu kolaylaştırır veya zorlaştırır. Kaderi muallak insanın yaptığı o tercihlere göre değişen kaderidir. Fakat burada ince bir ayrıntı vardır. İnsan ne tercih yaparsa yapsın Allah onu önceden bilir ve o tercihe göre önüne yeni bir seçenek koyar. O tercihe göre kolaylık ya da zorluk verir. O tercihe göre insanın fiili başarı veya hüsranla sonuçlanır. İnsanın kendindeki cüzi iradesi ile yaptığı tercihler ve o tercihlere göre devam eden hayatının kader perspektifinde açıklamasına kaderi muallak denir. Her tercih ve o tercihe bağlı sonuç o kaderi muallak içerisindedir. Kaderi muallağı şöyle bir örnekle daha iyi anlayabiliriz. Örneğin Allah bir kişi için iki farklı hayat süresi takdir etmiş olsun. Mesela eğer bu kişi akrabasını ziyaret ederse ömrü seksen yıl, etmezse yetmiş yıl olacak gibi. İşte o kişi kendi seçimi olarak akrabalarını ziyaret ettiğinde kaderi muallakdaki tercihine bağlı olarak ömrü uzar. Yok eğer akrabalarını ziyareti terk ederse bu defa ömrü kısalır. Fakat Allah ilmi ile o kişinin hangi yolu izleyeceğini zaten biliyor ve bunu kadere yazıyor. O değişmez kadere kaderi mutlak diyoruz. Burada akla şöyle bir soru gelebilir. Madem Allah kimin ne yapacağını biliyor öyleyse neden tercihlere bağlı farklı sonuçlar var. Yani kaderi muallaka ne gerek var? İşte bu sorunun cevabı şöyledir. Allah kullarının doğru olan tercih yapmak için gayret etmesini istiyor. Kullarını hayra teşvik ediyor. İnsanların elinden cüzi iradelerini almıyor. Onları belirli bir alanda özgür bırakıyor. Dilerse dilediği kadar müdahale ediyor.

İbrahim Zeren