FATMANIN ELİ İSLAMA AİT BİR SEMBOL MÜDÜR?

Last modified date

Ortalıkta dolaşan ve her geçen gün daha da çok yayılan bir sembol var. Orta parmakları eşit uzunlukta, baş ve serçe parmağı da aynı şekilde aynı boyda simetrik olarak sağa ve sola bakan bir el şekli. Bu şeklin Hz Fatıma -radıyallâhu anha- annemizi işaret eden simge olduğu inancı var. Fatma’nın eli olarak bilinen bu simgenin tarihi çok eski ve çok geniş coğrafyaya uzanıyor. Tarih boyunca birçok din ve kültürde bu sembol kullanılmış. Fenikeliler, Kartaca’nın koruyucu tanrıçası Tanit’i temsil için bu simgeyi kullanmışlar. Tanit yağmuru taşıyarak bolluğu sağlayan, akıldan geçen vesveseleri engelleyen, nazardan koruyan, iyi şans getiren, şifa veren tanrı olarak bilinirdi. El sembolu Tanit’in eli kabul edilirdi. Fatma’nın eli sembolü Türklerde Orhon kitabelerinde adı geçen gümüş uzun saçlı, başında üç boynuzlu taç olan ay şeklinde resmedilen, çocukların koruyucusu, iyilik ve hayat tanrıçası Umay için de kullanılmıştır. El sembolünün Umay’ı temsil ettiği kabul edilmiştir. Türk mitolojisinde Tanrıça Umay’ın eli olarak geçer. Türklerde kadınlar bir işe başlayacaklarında benim elim Umay’ın elidir derlerdi. Bu gelenek halâ bazı bölgelerde devam etmektedir. Bazı yerlerde benim elim Umay anamızın ve Fatma anamızın elidir diye birleştirilmiş olarak kullanılır. Aynı sembol Hinduizm’de Hamşe eli olarak sıkça kullanılır. Sembol Yahudilikte Hameş eli olarak vardır. Yahudi Seferad kolu Musa -aleyhisselâm- ve Harun -aleyhisselâm-‘ın kızkardeşi olan Miriam / Miryâm’ın eli kabul etmiş o eli kendilerine sembol yapmışlardır. Yahudilere göre beş parmak Torah’ın beş kitabını temsil eder.  Ayrıca Tanrı’yı ​​överken beş duyuyu incelikle kullanmayı hatırlatır. Hıristiyanlar aynı sembole Meryem’in eli derler. İnançlarına göre Hz Meryem -radıyallâhu anha- Hz. İsa -aleyhisselâm-‘ı doğuracağı sırada uzandığı yeşil bir dal el biçimini alır ve o ele tutunur. El sembolü tarih boyunca yeryüzünün birçok yerinde kapılara, duvarlara çizilmiştir. Takı olarak kullanılmış vücuda dövme yapılmıştır. Nazara felaketlere karşı koruyucu, bolluk bereket kaynağı, sağlık ve şans verici, tedavi edici, çocuğu olmayanlara çocuk verici olarak kabul edilmiştir. Yahudilikte kabalada, antik Mısır’da ve birçok dini inançta vardır. Bulunduğu yere göre elin ortasına yıldız, balık, göz, dua ve maalesef son dönemde Allah lafız çizilmiştir. Günümüzde özellikle Kabala öğretisinin profagandasını yapan ünlülerin sürekli el sembolünü aksesuar olarak kullanmasıyla sembolün bilinirliği ve kullanımı artmıştır. İslâm’ın içine giren birçok batıl inanış gibi Fatma’nın eli inancıda Şiilikle girmiştir. Şia inancına göre farklı anlatımlarla el işaretinin Hz Fatıma -radıyallâhu anha-‘nın eli olduğu kabul edilir. Şia inancına göre Hz Fatıma -radıyallâhu anha- bir gün helva kavururken Hz. Ali -radıyallâhu anh-‘ı yanında genç ve güzel bir cariyeyle görür ve o an pişen helvaya elini daldırır ancak hiç bir şey olmaz. Helvayı böyle kavurmayı devam eder. O günden sonra elinin kutsallığına, gücüne adeta yenilmezliğine inanılır. Yine Şia uydurması olan bir diğer efsanede şöyledir. “Allah kâinatı yarattığında, daha siyah parçaları yokken, yer ve gök su iken kandilde bir nur parladı. Bu nurun içinde bir kadın gözüktü. Başında bir taç, 2 kulağında 2 küpe, belinde de bir kemer vardı. Cebrail nur içinde kadını görünce şaşkınlığa düştü. Hakk’a niyaz etti, kim olduğunu bilmek istedi: Hakk’tan bir nida geldi, dedi: “Ey Cibril, O, Cennetin Seyyidesi Fatıma-tüz Zehra’dır.” Cibril sual etti: “Ey Tanrım, ne kadar güzeldir.” Tanrı buyurdu: “Biz O’nu nur âlâ nur’dan yarattık.” Cibril sual etti: “Ya Rab, başındaki nedir?” Allah buyurdu: “Başındaki taç, Tac-ı Devlettir ki bu Muhammed Mustafa’dır.” Cibril, belindekini sual eyledi: Hakk buyurdu: “Ya Cibril, belindeki de Kemer olup, Fatıma’nın helâli olan Ali’dir.” Cibril sual etti: “Kulaklarındaki nedir?” Hakk buyurdu: “Şebber-ü Şübber (Hasan ve Hüseyin) Cennetin Efendileri.” Bir diğer Şia inancında göre de elin 5 parmağı 5 kutsal kişiyi simgeler. Peygamberimiz -aleyhissâlatu ve selam-, Hz Ali -radıyallâhu anh-, Hz Fatıma -radıyallâhu anha-, Hz Hasan -radıyallâhu anh-, Hz Hüseyin -radıyallâhu anh-‘dır. Aslında bir Pagan sembolüyken bugün İslâm sembolü olarak bilinir hale gelmiştir. Ne yazık ki Hz Fatıma -radıyallâhu anha-‘ya izafe edilerek Fatma’nın eli diye yayılmıştır. Şia’nın İslâm’a verdiği zararlar ve İslâm’a yaptığı tahriflerden biri de budur. Oysa İslâm’da sembollere, şekillere anlam yüklemek, kutsiyet atfetmek şirktir. Maalesef Anadolu’da bazı yörelerde yemek pişirirken kadınlar yemek yiyenlere şifa versin diye elim Fatma anamın eli diyerek yemeği pişirmeye başlarlar. Sonuç olarak Fatma’nın eli olarak bilinen sembol İslâm’a ait değildir. Kullanılması, kutsallık atfedilmesi caiz olmaz.
ibrahim zeren

İbrahim Zeren